GOLWG AR WYBREN Y NOS: MIS GORFFENNAF 2021

Date: 
7 months 1 day ago

Croeso i’n herthygl Golwg ar Wybren y Nos ar gyfer mis Gorffennaf.  Y mis hwn, fe fyddwn yn dewis y gwrthrychau gorau i’w gweld â’r llygaid noeth, ysbienddrychau a thelesgopau.  I’r rhai sy’n hoffi edrych ar wrthrychau gwan yn yr wybren bell, fe fydd nosweithiau gwir dywyll yn dychwelyd ar y 26ain o Orffennaf am 45 munud gyda chyfnodau hirach bob nos wedi hynny, ond fe fydd y Llwybr Llaethog yn dal i roi sioe drawiadol ymlaen ymhell ar ôl i’r Haul fachlud.  Edrychwch arno’n ymddangos yn yr wybren ddeheuol mewn ardaloedd gwledig wrth iddi nosi, er fe fydd yn rhaid i chi aros hyd hanner nos.

Cymylau Noctilucent

Mae dal amser i weld Cymylau Noctilucent wrth i’r tymor parhau hyd ddiwedd y mis.

Y Blaned Mercher

Ar y 4ydd o Orffennaf, fe fydd y Blaned Mercher ar ei Hestyniad Orllewinol Fwyaf, sy’n golygu ei bod yn gyfle da i weld y blaned sy’n wynebu tuag at yr haul gan iddi ymddangos ar y man uchaf yn wybren y bore.  Cyn i’r haul wawrio, edrychwch tuag at y man isaf ar y gorwel gogledd ddwyreiniol ac fe ddylech ei gweld gydag ysbienddrych.  Ceisiwch ei gweld hefyd gyda’r llygaid noeth.

Y Lleuad, y Blaned Mawrth a’r Blaned Mercher

Ar ôl i’r haul fachlud ar yr 11eg a’r 12fed o Orffennaf, fe fydd y Blaned Gwener, y Blaned Mawrth a’r Lleuad gilgant tenau yn ymddangos yn y cyfnos, yn isel ar y gorwel, ac yn olygfa ddymunol i’r llygaid noeth. 

Wrth iddi dywyllu, edrychwch am lewyrch daear ar y Lleuad.  Fe ddigwydd y Lleuad Lawn ar y 24ain o Orffennaf a’r Lleuad Newydd ar y 10fed o Orffennaf.

Nifwl yr Eryr

Dyma her i’r rhai ohonoch sydd â thelesgopau.  Fe leolir Messier 16 yn y gornel i’r ochr dde ar waelod cytser y Darian ac ychydig uwchben cytser y Saethydd.  Fe’i adwaenir hefyd fel Nifwl yr Eryr a Nifwl Brenhines y Seren, nifwl allyriad tryledol ydyw wedi’i leoli tua 7,000 o flynyddoedd golau i ffwrdd o’r Ddaear.  Yr amser gorau i weld yr wrthrych anhygoel hwn yw tua hanner nos, gan iddo fod mewn lle delfrydol i’w arsyllu.  Defnyddiwch eich telesgop bach i chwilio am y clwstwr agored o tua 20 o sêr – gallwch hefyd defnyddio’ch ysbienddrych er mwyn darganfod faint o sêr y gallwch eu gweld.  Gyda thelesgopau ag agorfa o 6 modfedd neu fwy, efallai fe fyddwch yn gallu gweld y manylion nifylaidd sy’n cynnwys Nifwl yr Eryr. 

Yr amser gorau i weld y gwrthrych anghygoel hwn yw tua hanner nos, gan iddo fod mewn man delfrydol i’w arsyllu.  Gyda thelesgop mwy ag agorfa o 12 modfedd neu fwy, efallai y byddwch yn gallu gweld Colofnau’r Greadigaeth, a ddaliwyd yn arbennig o dda gan Delesgop Gofod Hubble ym 1995.  Cofiwch efallai mai ond yn wybren dywyll gyda gwelediad arbennig o dda a thryloywder (lle mae’r sêr braidd yn disgleirio ac yn isel o ran llygredd golau, yn y cyfnos, mwg neu dawch) y gellir eu gweld.  Ardal yw Colofnau’r Greadigaeth ble ffurfir sêr newydd.