GOLWG AR WYBREN Y NOS: MIS MEHEFIN 2021

Date: 
3 months 3 weeks ago

Croeso i rifyn fis Mehefin o Olwg ar Wybren y Nos. Mae’r cyfnos seryddol yn parhau trwy gydol y mis hwn ond fe allwch ddal i fynd allan a mwyhau wybren y nos.  Gellir mwynhau’r Lleuad a’r planedau gyda’r llygaid noeth, trwy delesgop ac ysbienddrych a gall syllu i wybren y nos las dywyll y nos â’u sêr disglair fod yn brofiad hyfryd.

Y Blaned Iau

Os oes gennych delesgop, fe fydd cyfle i edrych ar gysgodion lleuadau’r blaned Iau yn symud ar draws (croesiad) arwyneb y blaned nwy enfawr ar y 5ed o Fehefin.  Fe fydd yn rhaid i chi aros i fyny’n hwyr i’w weld;  fe fydd y croesiad yn symud yn ei flaen wrth i’r blaned Iau godi yn y de ddwyrain o 1.30 yb ond efallai y bydd rhaid i chi aros iddi ddod o’r gorwel isel er mwyn ei gweld yn ddi-sigl trwy delesgop gyda chwyddhad uchel.  Mae’r cysgodion yn ymddangos fel dau smotyn du ar y blaned – ac fel anrheg ychwanegol, fe fydd y Smotyn Enfawr Coch yn weladwy.

Diffyg ar yr Haul Cylchol (Diffyg rhannol ar y Haul yn y DU)

Ar y 10fed o Fehefin, fe fydd Diffyg ar yr Haul Cylchol yn digwydd.  O’r DU, fe fydd yn ymddangos fel diffyg rhannol ar yr Haul ac yn edrych fel petai rhywun wedi cymryd darn allan o’r haul.  Fe ddechreuir y digwyddiad am 10yb.  Yng Nghymru, fe fydd tua chwarter o’r Haul yn cael ei guddio gan y Lleuad ac yn werth edrych amdno.  Fe fydd y Lleuad yn croesi o’r Haul am tua 1.20 yp.  Gellir prynu sbectol arbennig ar gyfer gweld y diffyg ar yr haul o siopau seryddol cyfrifol.  Mae’n bwysig i beidio â syllu ar yr Haul neu defynyddio offer optegol sydd heb ffilter gan all y golau dwys achosi dallineb parhaol.  Os oes gennych wrthrychau syml wrth law, fe allwch wneud eich gwylydd solar eich hun:

https://www.timeanddate.com/eclipse/box-pinhole-projector.html

Os bydd y tywydd yn caniatáu, fe fyddwn yn cydosod ein telesgopau ein hun tu allan i Ganolfan Ymwelwyr Cwm Elan ac fe fydd croeso i chi ddod i weld y Diffyg ar yr Haul gyda’n sbectol solar, felly dewch am 10yb ac ymunwch yn yr hwyl.

Y Blanedau Mawrth, Gwener a’r Lleuad

Fe fydd y blaned Mawrth, y Lleuad a’r Blaned Gwener yn ymddangos yn wybren y nos yn y gogledd-gorllewinol ar y 13eg o Fehefin.  Dim ond 2 gradd o wahaniaeth fydd rhwng y Blaned Mawrth a’r Lleuad ar ei chynnydd.  Mae’r Blaned Gwener yn gorwedd yn isel ar y gorwel, i’r de-ddwyrain o’r cysylltiad ar wahaniad o 17 gradd.

Cymylau Noctilucent

©Sam Price

Mae tymor y cwmwl noctilucent ar ei anterth – cofiwch edrych tuag at yr wybren ogleddol rhwng 90 munud i ddwy awr ar ôl y machlud a chyn y wawr er mwyn gweld y fenomen ryfeddol hon.  Fe fydd y Blaned Gwener yn ymddangos yn yr wybren hwyr yn ystod mis Mehefin ac yn un o’r wrthyrchau mwyaf disglair i’w weld wrth i’r nos ddisgyn.  Fe ddigwydd y Lleuad Newydd ar y 10fed o Fehefin a’r Lleuad Lawn ar y 24ain o Fehefin.

Fe ddigwydd heuldro yr haf ar yr 21ain o Fehefin, lle mae’r gogwydd mwyaf tua’r haul yn cyrraedd un o begynau’r ddaear.  Yn yr achos hwn, bydd Pegwn y Gogledd ar ei ogwydd mwyaf tuag at yr Haul.  Golyga hwn mae’r diwrnod hwn yw’r hira yn y flwyddyn; gellir mwynhau 16 awr a 38 munud o olau dydd.